Czy można zasiedzieć dom przekazany do opieki nad nim podczas wieloletniej nieobecności właściciela? Wyrok SN I CSK 667/24
Dzisiejszy post dotyczy kwestii: czy osoba, której na czas długiej nieobecności właścicieli pozostawił dom zezwalając na długotrwałe w nim mieszkanie w zamian za opiekowanie się tym domem może wystąpić o jego stwierdzenie jego zasiedzenia? Czy długa nieobecność właściciela (nawet kilkudziesięcioletnia) daje prawo do uznania zmiany charakteru posiadania nieruchomości przez niewdzięcznych gości?
Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn akt I CSK 667/24
Przesłanki zasiedzenia – art. 172 kodeksu cywilnego:
§ 1. Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).
§ 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Omawiane orzeczenie dotyczy częstych sytuacji, gdy właściciel domu wyjeżdża za granicę, po wielu latach wraca i napotyka problem z odzyskaniem swojej nieruchomości. Czyli: czy właścicielowi grozi zasiedzenie domu przekazanego do opieki innej osobie na czas nieobecności?
Czy można więc zasiedzieć dom przekazany do opieki?
Samo umożliwienie przez uprawnionych właścicieli korzystania z ich własności, nie stanowi o wyzbyciu się własnego posiadania przez właścicieli i rezygnacji z woli „posiadania go dla siebie”. Właściciel może dysponować przedmiotem swojego prawa w dowolny sposób, łącznie z udostępnianiem go innym osobom w ramach posiadania zależnego.
to sedno niedawnego postanowienia Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt: I CSK 667/24
Zachowanie polegające na respektowaniu woli właścicieli do jedynie doraźnej eksploatacji nieruchomości, nie demonstrowanie wobec nieobecnych właścicieli swojego właścicielskiego nastawienia nie prowadzi do zasiedzenia.
„Tym samym korzystanie z nieruchomości w granicach przyznanego uprawienia nie można kwalifikować jako posiadania samoistnego, gdyż z punktu widzenia ustalonego w art. 336 KC podziału posiadania na samoistne i zależne, można je postrzegać jedynie jako zależne. Wbrew stanowisku wnioskodawczyni samo umożliwienie przez uprawnionych właścicieli korzystania z ich własności, nie stanowiło o wyzbyciu się własnego posiadania przez właścicieli i rezygnacji z woli „posiadania go dla siebie”.
Właściciel może więc dysponować przedmiotem swojego prawa w dowolny sposób, łącznie z udostępnianiem go innym osobom w ramach posiadania zależnego, przekazanie nieruchomości nawet w wieloletnią opiekę nie prowadzi do zmiany charakteru korzystania z niej przez opiekujących się nią na samoistne posiadanie prowadzące do zasiedzenia. To nadal korzystanie zależne nawet, jeżeli trwa kilkadziesiąt lat, a prawowity właściciel nie wyzbył się własności, interesuje się nieruchomością.
Orzeczenie Sądu Najwyższego zapadło w następującej sprawie:
właścicielka domu wyjeżdżając wiele lat temu za granicę przekazała dalekim krewnym będącym w trudnej sytuacji mieszkaniowej swój dom w zamian za opiekowanie się nim. Pobyt właścicielki za granicą trwał tak długo, że przyjęci w gościnę krewni postanowili wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie jego zasiedzenia.
Charakter przekazania nieruchomości był jednoznaczny, właścicielka, a potem jej córka interesowały się domem, kiedy córka właścicielki poinformowała o swoim rychłym powrocie – prosili o czas na wyprowadzkę. Jednak zamiast zwrotu nieruchomości wystąpili o stwierdzenie jej zasiedzenia.
Sąd rozpoznający sprawę zwrócił się z zapytaniem do Sądu Najwyższego, który stwierdził, że:
jeżeli zachowanie wnioskodawczyni i jej męża respektowało wolę właścicieli do jedynie doraźnej eksploatacji nieruchomości i nigdy wobec nich nie zademonstrowali właścicielskiego nastawienia, to korzystanie z nieruchomości w granicach przyznanego uprawienia nie można uznać za posiadanie samoistne. Samo umożliwienie przez właścicieli korzystania z ich własności, nie stanowi o wyzbyciu się własnego posiadania przez właścicieli i rezygnacji z woli „posiadania go dla siebie”. Właściciel może dysponować przedmiotem swojego prawa w dowolny sposób, łącznie z udostępnianiem go innym osobom w ramach posiadania zależnego.
Czy można zasiedzieć dom przekazany do opieki? Takie pytanie zadał mi niedawno klient.
Reasumując – czy można zasiedzieć dom przekazany do opiekowania się nim podczas wieloletniej nieobecności właściciela?
Nie, opieka nad nieruchomością nawet trwająca przez bardzo długi czas nie prowadzi do jej zasiedzenia. Nie można więc zasiedzieć domu przekazanego do opieki
Kancelaria radcy prawnego prowadzi sprawy o zasiedzenie w Bytomiu, Tarnowskich Górach, Chorzowie, Zabrzu, Gliwicach i innych rejonach Śląska i sąsiednich województw.
Zapraszam do kontaktu: 792 190 171
o wynagrodzeniu za korzystanie z nieruchomości przed zasiedzeniem:
Zastrzeżenie prawne: Treści zawarte w artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i nie mogą zastępować profesjonalnych porad czy usług prawnych. Przed podjęciem decyzji należy skonsultować się z radcą prawnym lub innym specjalistą w danej dziedzinie.